Jahonning eng tushkun 20 mamlakati (foto)

Londondagi Legatum Institute ilmiy-tadqiqot instituti an’anaviy Prosperity Index (“Farovonlik reytingi”) yillik reytingi e’lon qildi. “Vesti Ekonomika”ning yozishicha , tadqiqot 142 mamlakatni qamrab olgan.
Farovonlik deganda, odatda, pul tushuniladi. Biroq tadqiqot davomida institut mutaxassislari 89 ta turli ko‘rsatkichlarni, xususan, mamlakatdagi ishsizlik darajasi, ta’lim, sog‘liqni saqlash, xavfsizlik holati, shuningdek, fuqarolarning shaxsiy erkinliklari darajasi haqidagi fikrlarini ham inobatga olgan.
Quyida, Legatum Institute ekspertlari talqini bo‘yicha, jahonning eng xavfli, eng nosog‘lom va farovonlik darajasi eng past bo‘lgan mamlakatlari ro‘yxati keltirilgan.
20. Iroq

Foto: “Vesti Ekonomika”

Bu hududining bir qismi “Iroq va Shom islom davlati” nazorati ostida bo‘lgan mamlakatdir. Shu sababli mamlakat xavfsizlik darajasi bo‘yicha jahonning eng yomon 10 davlati qatoridan o‘rin olganiga ajablanmasa ham bo‘ladi. Tadqiqotga kiritilgan 142 mamlakat orasida Iroq 123-o‘rinni egallagan.
19. Syerra-Leone

Foto: “Vesti Ekonomika”

Mamlakat Ebola epidemiyasidan jiddiy zarar ko‘rdi. Bu holat esa uning reytingdagi, ayniqsa, sog‘liqni saqlash sohasidagi indeksiga sezilarli ta’sir qildi. Syerra-Leone
farovonlik indeksida 124-o‘rinni band etgan.
18. Nigeriya

Foto: “Vesti Ekonomika”

Nigeriya Afrikaning eng katta iqtisodiyotlaridan biri hisoblanadi. Biroq deyarli barcha sohalarda, ayniqsa, xavfsizlikni ta’minlash masalasida mamlakat juda qoloq — Nigeriya jahonning eng xavfli besh mamlakatidan biridir.
17. Efiopiya

Foto: “Vesti Ekonomika”

Bir qator subindekslarda Efiopiya nisbatan ijobiy ko‘rsatkichlarga erishgan bo‘lsa-da, “tadbirkorlik” va “ta’lim” kabi yo‘nalishlarda mamlakat, jahonning eng tushkun mamlakatlaridan biri sifatida, Legatum Institute reytingining eng quyi o‘rinlarini egalladi.
16. Kongo Respublikasi

Foto: “Vesti Ekonomika”

Kongo Respublikasi jahonning iqtisodiyoti eng kuchli 100 mamlakati qatoridan o‘rin oldi, biroq yakuniy ro‘yxatda 142 mamlakat orasida 135-bo‘ldi. Bunga sabab — sog‘liqni saqlash sohasidagi ko‘rsatkichlarning haddan tashqari pastligidir.
15. Zimbabve

Foto: “Vesti Ekonomika”

XXI asr boshida rekord darajada yuqori giperinflyatsiya ko‘rsatkichlarini qayd etgan Zimbabve farovonlik reytingining “iqtisodiyot” subindeksida juda past baholar olganiga hayron qolmasa ham bo‘ladi.
14. Togo

Foto: “Vesti Ekonomika”

Togo xavfsizlik darajasi va shaxsiy erkinliklarning ta’minlanishi bo‘yicha jahonning eng yaxshi 75 mamlakatidan biri bo‘lsa-da, ijtimoiy kapital bo‘yicha ko‘rsatkichlari juda past. Shu sababli ham, u Legatum Institute reytingida jahonning eng tushkun mamlakatlaridan biri deb topildi.
13. Pokiston

Foto: “Vesti Ekonomika”

Iqtisodiyot va tadbirkorlik yo‘nalishlarida mamlakatning ko‘rsatkichlari u qadar yomon bo‘lmasa-da, Pokiston jahonning eng xavfli mamlakatlaridan biri deb topildi. Joriy yilgi umumiy reytingda Pokiston uch o‘rin pastlab, 130-o‘rinda bormoqda.
12. Gvineya

Foto: “Vesti Ekonomika”

Farovonlik reytingi doirasidagi iqtisodiy ko‘rsatkichlar masalasida faqat Liberiyadagi ahvol Gvineyadagidan ham yomonroq. Afrikaning ushbu mamlakati “tadbirkorlik” subindeksida juda yomon natijalar qayd etgan.
11. Liberiya

Foto: “Vesti Ekonomika”

Mazkur mamlakat Ebola epidemiyasidan juda katta zarar ko‘rdi, kasallik oqibatida mamlakat bo‘ylab 5 ming kishi halok bo‘ldi. Shu sababli mamlakat jahonning eng yomon 10 davlati qatoriga kirdi. Iqtisodiy ko‘rsatkichlariga ham havas qilib bo‘lmaydi.
10. Angola

Foto: “Vesti Ekonomika”

Angola Legatum Institute’ning barcha sakkiz subindeksida eng past ko‘rsatkichlarga ega 10 mamlakatdan biri hisoblanadi. Mamlakat umumiy reytingda 133-o‘rinda bormoqda, bu 2014-yilgi ko‘rsatkichdan bir o‘ringa past.
9. Sudan

Foto: “Vesti Ekonomika”

Sudan reytingda 134-o‘rinda bormoqda. Mamlakat “ijtimoiy kapital” subindeksi bo‘yicha 50 talikka kirdi, biroq shaxsiy erkinliklar bo‘yicha jahonning eng yomon ikki mamlakatidan biridir.
8. Yaman

Foto: “Vesti Ekonomika”

Prosperity Index tuzuvchilarining fikricha, Yaman siyosiy erkinliklar eng ko‘p cheklangan mamlakatlardan biridir, bundan tashqari, mamlakat iqtisodiyoti ahvoli yomonligi bo‘yicha jahon o‘ntaligiga kiradi. Shunga qaramay, mamlakat reytingi o‘tgan yilgi 138-o‘rindan 135-o‘ringa ko‘tarildi.
7. Suriya

Foto: “Vesti Ekonomika”

Farovonlik reytingi ilk bor tuzilgan 2009-yili Suriya jahonning eng yaxshi 90 mamlakati qatoriga kirardi. Biroq mamlakatda bir necha yildan beri davom etayotgan fuqarolar urushi uning ko‘rsatkichlarini sezilarli yomonlashtirdi. Ayni vaqtda Suriya jahonning eng xavfli uch mamlakatidan biri hisoblanadi.
6. Kongo Demokratik Respublikasi

Foto: “Vesti Ekonomika”

Kongo Demokratik Respublikasi jahondagi eng xavfli mamlakat sanaladi, shunga qaramay, u “ijtimoiy kapital” subindeksi bo‘yicha 142 mamlakat orasida 65-o‘rinni egalladi. Shu sababli ham mamlakat o‘tgan yilga nisbatan umumiy reytingda uch pog‘ona yuqoriladi.
5. Burundi

Foto: “Vesti Ekonomika”

“Iqtisodiyot” subindeksida faqat uch davlat Burundidan ham yomonroq natijani qayd etdi. Bundan tashqari, “ijtimoiy kapital” va “sog‘liqni saqlash” yo‘nalishlarida ham mamlakatning ko‘rsatkichlari juda past. Shu sababli Burundi umumiy reytingda 138-o‘rinda turibdi.
4. Chad

Foto: “Vesti Ekonomika”

2015-yilda Chad farovonlik reytingida ikki pog‘ona yuqoriladi. Shunday bo‘lsa-da, reytingning subindekslarida mamlakat hali ham so‘nggi o‘rinlarda bormoqda.
3. Gaiti

Foto: “Vesti Ekonomika”

Mamlakat 2010-yili yuz bergan vayronkor zilziladan so‘ng hali ham o‘ziga kelgani yo‘q. Joriy yilgi farovonlik reytingida Gaiti besh o‘ringa pastlab, 142 mamlakat orasida 140-bo‘lib turibdi.
2. Afg‘oniston

Foto: “Vesti Ekonomika”

Afg‘oniston ko‘p yillardan buyon urush qozonida qaynamoqda, shu sababli mamlakat farovonlik reytingida eng quyi o‘rinlardan birini egallab turganiga hayron qolmasa ham bo‘ladi. Afg‘oniston, Legatum Institute talqini bo‘yicha, jahondagi eng tushkun ikkinchi mamlakatdir.
1. Markaziy Afrika Respublikasi

Foto: “Vesti Ekonomika”

Mazkur mamlakat aholisi shaxsiy erkinliklari yuqori darajada ta’minlangan, deb hisoblaydi. Shunga qaramay, mamlakat “tadbirkorlik”, “ta’lim” va “sog‘liqni saqlash” yo‘nalishlarida eng quyi o‘rinlarni egalladi va Legatum Institute reytingi bo‘yicha jahonning eng tushkun mamlakati deb topildi.
Batafsil | Подробно | Read more... Daryo